-   Marynarka handlowa    - |||     -   STATKI  i  OKRĘTY   -    MARYNISTYKA   -   MORZE  i  WRAKI   -     ||| -    Marynarka wojenna  -
VLTAVA (wod. 1940), pasażerski śródlądowy statek bocznokołowy na współczesnej czeskiej pocztówce.
Okręty podwodne
BOCZNOKOŁOWCE  czyli  STATKI KOŁOWE
__________________________________________________________________________________

FACTA NAUTICA -
 dr Piotr Mierzejewski, hr. Calmont
-----Statkiem kołowym, inaczej mówiąc kołowcem, nazywa się statki, które maja pędnik w postaci koła łopatkowego. Rozróżnia 
się dwa typy statków kołowych: 
tylnokołowce, z kołem na rufie, i bocznokołowce, majace dwa koła umieszczone na burtach. Koła 
bocznokołowców umieszcza się w środku długości kadłuba po stronie zewnętrznej lub w specjalnych zagłębieniach. Statki kołowe, 
ongiś bard
zo popularne, przydatne są szczególnie na wodach śródlądowych i przybrzeżnych, zarówno do transportu ludzi, jak
 i towarów. Dziś należą już do rzadkości, stanowiąc zazwyczaj atrakcję turystyczną w dużych miastach i na wodnych 
szlakach turystycznych. W XIX i XX w. bocznokołowce służyły w marynarkach wojennych wielu państw, nawet jeszcze
czasie II wojny światowej.
Brytyjski bocznokołowiec HMS MELTON (wod. 1916) wziął udział w obu wojnach światowych jako trałowiec, a w latach 
1927-39 służył w marynarce handlowej. Pierwotnie zaplanowany był jako trasportowiec wodnosamolotów.
-----Próby budowania statków kołowych poruszanych siłą mięśni znane są już z czasów starożytnych. Swoistą realizacją takich 
koncepcji były dziewiętnastowieczne 
statki kieratowe. W statkach tych zaprzęg konny wprawiał w ruch przekładnię kieratową, 
która napędzała koła łopatkowe. 
-----Bocznokołowce rozpoczęły swoją wielką karierę w roku 1807, gdy próbny rejs odbył CLERMONT, parostatek Amerykanina 
Roberta Fultona, konstruktora m.in. okrętu podwodnego NAUTILUS. Szybko jednak wyrosła im potężna konkurencja w postaci 
śrubowców. Przez pewien czas trwała dyskusja, co jest  lepszym pędnikiem dla statków, znane od wieków koło łopatkowe, czty 
też udoskonalona przez Johna Ericssona, śruba okrętowa.Spór ten rozstrzynęła admiralicja brytyjska. Z jej inicjatywy, 3 kwietnia 
1845 roku odbył się wyścigi na dystansach 80 i 60 mil między bocznokołowcem 
HMS ALECTO a śrubowcem HMS RATTLER
oraz konkurs przeciągania liny (o przebiegu zawodów i ich rezultacie czytaj TUTAJ).
-----Współczesna moda na wycieczkowe bocznokołowce śródlądowe zaowocowała konstrukcjami statków o różnych pędnikach, 
niewidocznych dla obserwatora, lecz z atrapami kół łopatkowych. O bocznokołowcach czytaj także TU.
HMS PRINCESS ALICE, dawny bocznokołowy statek pocztowy, zakupiony dla potrzeb Royal Navy w roku 1844. 
Rozebrany w 1878.
Frywolne pocztówki marynistyczne
---------------------------------------------------